Hakem Rehberi

NOUS: Teorik Psikoloji Dergisi [NOUS: Journal of Theoretical Psychology], yayımladığı çalışmaların bilimsel derinliğini ve akademik standartlarını koruyabilmek amacıyla alanında uzman hakemlerin titiz desteğine güvenir. Dergimiz, "Çift-Kör Hakemlik" (Double-Blind Peer Review) sistemini benimseyerek, makalelerin yazar kimliğinden bağımsız, yalnızca teorik yetkinlik ve özgünlük temelinde değerlendirilmesini esas alır.

Bu rehber, hakemlerimizin sorumluluklarını, etik sınırlarını ve NOUS'un teorik vizyonuna uygun değerlendirme kriterlerini özetlemektedir.

1. Hakemin Rolü Hakemlerden beklenen temel görevler şunlardır: a) Yazarlara ve editörlere yapıcı, geliştirici, adil ve zamanında geri bildirim sağlamak. b) Makaleleri; teorik tutarlılık, kavramsal netlik, argümantasyon gücü ve literatürle kurduğu diyalog açısından değerlendirmek. c) İntihal, kaynak çarpıtma, şaibeli atıf ve çıkar çatışması gibi etik ihlalleri tespit etmek. d) Değerlendirme sürecinin tüm aşamalarında "gizlilik" ilkesine sadık kalmak. e) COPE (Committee on Publication Ethics) Hakem Etiği Kılavuzu'na riayet etmek.

2. Hakemlerin Etik Sorumlulukları

  • 2.1. Tarafsızlık ve Entelektüel Adalet: Değerlendirmelerinizi yazarın kimliğinden, cinsiyetinden veya kurumundan bağımsız olarak; yalnızca çalışmanın bilimsel içeriğine dayandırın. Kendi teorik ekolünüze uymasa bile, makalenin kendi iç tutarlılığına saygı gösterin.

  • 2.2. Gizlilik: Hakemlik sürecindeki makaleler gizli belgelerdir. Bu çalışmaları üçüncü şahıslarla tartışmayınız ve henüz yayınlanmamış bir çalışmadaki fikirleri kendi araştırmalarınızda kullanmayınız.

  • 2.3. Zaman Yönetimi: İncelemeyi size tanınan süre (genellikle 2–4 hafta) içinde tamamlayınız. Gecikme durumunda editörle erkenden iletişime geçiniz.

3. Değerlendirme Kriterleri (Teorik Odak) NOUS, nicel veri setlerine dayalı çalışmalardan ziyade teorik analizlere odaklandığı için, değerlendirmelerinizi şu başlıklar altında yapılandırmanız beklenir:

  • a) Özgünlük ve Katkı: Makale alana yeni bir bakış açısı, yeni bir model veya eleştirel bir sentez sunuyor mu? Yoksa sadece mevcut literatürün bir özeti mi?

  • b) Argümantasyon ve İç Tutarlılık: Yazarın öne sürdüğü tez ile vardığı sonuç arasında mantıksal bir akış var mı? Kavramlar doğru tanımlanmış ve metin boyunca tutarlı kullanılmış mı? Safsatalardan (logical fallacies) arınmış mı?

  • c) Yapı ve Dil: Makale akademik bir üslupla yazılmış mı? Bölümler arası geçişler akıcı mı? Başlık, özet ve içerik birbirini karşılıyor mu?

  • d) Literatür ve Etik: Kaynakça güncel ve konunun temel eserlerini (canon) kapsıyor mu? Yazar, eleştirdiği fikirleri doğru temsil ediyor mu (straw man fallacy yapmadan)?

4. Hakem Raporunun Sunulması ve Karar Lütfen OJS sistemi üzerinden raporunuzu sunarken sadece "Kabul/Red" seçeneğini işaretlemekle kalmayınız; yazarların çalışmalarını geliştirebilmesi için gerekçeli notlar ekleyiniz.

  • Karar Seçenekleri: (i) Kabul, (ii) Minör Revizyon (Küçük düzeltmeler), (iii) Majör Revizyon (Kapsamlı yeniden yazım gerekli), (iv) Red.

  • Uyarı: Sisteme yükleyeceğiniz Word/PDF rapor dosyalarında isminizin geçmediğinden (Dosya Özellikleri dahil) emin olunuz.

5. Etik İhlal Bildirimi Aşağıdaki durumlardan şüphelenirseniz derhal editörü bilgilendiriniz:

  • İntihal: Başkalarının fikirlerinin atıfsız kullanımı.

  • Kaynak Çarpıtma: Kaynakların, aslında söylemediği bir şeyi desteklemek için kullanılması.

  • Çıkar Çatışması: Yazarı tahmin etmeniz ve aranızda rekabet/yakınlık olması durumu.

İletişim Bilgileri

Hakemlik süreciyle ilgili her türlü soru ve öneri için NOUS ekibi ile iletişime geçebilirsiniz:
info@nousjournal.org

Daha fazla bilgi için COPE’un Hakem Etiği Kılavuzu’na başvurabilirsiniz:
https://publicationethics.org/guidance/guideline/ethical-guidelines-peer-reviewers