Yayın Politikaları
A- İNTİHAL POLİTİKASI
1. Amaç ve Kapsam
NOUS: Teorik Psikoloji Dergisi [NOUS: Journal of Theoretical Psychology] (bundan sonra "NOUS" olarak anılacaktır), akademik dürüstlük ve bilimsel etik ilkelerine bağlı kalarak özgün, yüksek kaliteli ve etik standartlara uygun çalışmalar yayımlamayı taahhüt eder. Dergimize gönderilen tüm makalelerin özgün olması ve herhangi bir akademik suistimal içermemesi beklenmektedir. Bu politika, yazarların çalışmalarını akademik dürüstlük çerçevesinde hazırlamalarını ve tüm kaynaklarını eksiksiz şekilde belirtmelerini teşvik eder. Politikamız, Committee on Publication Ethics (COPE) yönergeleri temel alınarak oluşturulmuş olup, dergimize gönderilen tüm makaleler için geçerlidir.
2. İntihal ve Akademik Usulsüzlük Türleri
Aşağıdaki eylemler, ciddi etik ihlaller kapsamında değerlendirilir:
2.1. İntihal (Plagiarism)
Başka bir kişinin veya kaynağın fikirlerini, verilerini, ifadelerini veya yöntemlerini uygun atıf yapmadan kendi eseri gibi sunmak.
2.2. Oto-İntihal (Self-Plagiarism)
Yazarın kendi daha önce yayımlanmış çalışmalarını kaynak göstermeden yeniden sunması veya küçük değişikliklerle yeni bir çalışma gibi göstermesi.
2.3. Veri Uydurma (Fabrication)
Gerçekleştirilmemiş deney, gözlem veya araştırma sonuçlarını uydurmak ve yayımlamak.
2.4. Veri Tahrifi (Falsification)
Veri veya sonuçları değiştirmek, eksik sunmak veya yanlış bir şekilde aktarmak.
2.5. Dil İntihali (Translation Plagiarism)
Başka bir dilde yayımlanan bir çalışmayı kaynak göstermeksizin kendi dilinde yayımlamak.
2.6. Dilimleme (Salami Slicing)
Aynı araştırma verilerini kullanarak minimum değişiklikle birden fazla yayın yapmak ve her birini ayrı bir çalışma gibi sunmak.
2.7. Haksız Yazarlık (Honorary/Ghost Authorship)
Çalışmaya katkısı olmayan kişileri yazar olarak eklemek veya katkısı olan kişileri yazar listesinde belirtmemek.
3. İntihal Tespit Süreci NOUS, akademik dürüstlüğü sağlamak amacıyla gönderilen çalışmaları titiz bir denetimden geçirir.
-
Editör İncelemesi: Editör kurulu, makaleleri şüpheli alıntılar ve atıf hataları açısından manuel olarak kontrol eder.
-
Rapor Talebi: Editörlük, gerekli gördüğü durumlarda yazarlardan Turnitin veya iThenticate gibi tanınmış yazılımlardan alınmış güncel bir Benzerlik Raporu talep etme hakkını saklı tutar.
-
Değerlendirme Kriteri: NOUS, yayın etiği gereği intihale karşı sıfır tolerans politikası benimser. Dergiye gönderilen tüm makaleler, ön inceleme ve hakem sürecine alınmadan önce iThenticate yazılımı kullanılarak intihal taramasından geçirilir. Kaynakça hariç tutulduğunda genel benzerlik oranının %20'nin altında olması gerekmektedir. Bu oranı aşan makaleler yazara iade edilir ve doğrudan reddedilir. Metin benzerliği düşük olsa bile, ana fikrin atıfsız kullanımı veya blok alıntıların aşırı kullanımı tespit edilirse çalışma reddedilebilir. Teorik çalışmalarda, doğru atıf yapılmış literatür tartışmaları kapsam dışı tutularak değerlendirme yapılır.
4. Akademik Usulsüzlükler Karşısında Alınacak Önlemler
İntihal veya diğer akademik suistimal tespit edilirse, editör kurulu aşağıdaki yaptırımları uygulayabilir:
a) Makalenin değerlendirme sürecinin durdurulması veya reddedilmesi,
b) Yayımlanmış makalelerin geri çekilmesi (retraction),
c) İlgili yazar(lar)ın kurumlarına resmi bildirimde bulunulması,
d) Yazar(lar)ın dergiye gelecekteki başvurularının reddedilmesi,
e) Gerektiğinde akademik kamuoyunun bilgilendirilmesi.
Tüm süreç, COPE yönergelerine uygun olarak yürütülür.
5. Yayın Etiği Denetimi
Editör Kurulu, intihal ve diğer akademik suistimal vakalarını incelemek ve çözümlemekle yetkilidir. Editör Kurulu’nun görevleri şunlardır:
a) Şüpheli makaleleri detaylı olarak değerlendirmek,
b) Gerekirse yazarlardan ek açıklama veya düzeltme talep etmek,
c) Usulsüzlük tespit edilirse uygun akademik yaptırımları uygulamak,
d) Gerekli durumlarda ilgili akademik kurumlarla iş birliği yapmak.
NOUS, tüm süreç boyunca şeffaflık ve akademik etik değerlere bağlı kalmayı taahhüt eder.
6. Etik Beyan ve Yazar Sorumlulukları
Yazarlar, gönderdikleri çalışmaların özgün olduğunu ve başka bir yerde yayımlanmadığını beyan etmekle yükümlüdür. Aynı makale eşzamanlı olarak birden fazla dergiye gönderilemez. İnsan veya hayvan denekleriyle yürütülen araştırmalarda gerekli etik kurul onayları alınmalıdır. Yayın sonrasında etik bir ihlal tespit edilirse, yazarlardan resmi bir açıklama yapmaları beklenir.
7. Kaynaklar ve Uluslararası Standartlar
Bu politika, Committee on Publication Ethics (COPE) Guidelines etik standartlarına dayanmaktadır. Daha fazla bilgi için COPE’un yayın etiği kılavuzlarına başvurabilirsiniz:
https://publicationethics.org/guidance/Guidelines
B- AÇIK ERİŞİM POLİTİKASI
1. Genel İlke
NOUS: Teorik Psikoloji Dergisi [NOUS: Journal of Theoretical Psychology] (bundan sonra "NOUS" olarak anılacaktır), bilginin serbestçe paylaşımını teşvik eden tam açık erişimli (open access) bir dergidir. NOUS, akademik toplulukların ve bireysel araştırmacıların çalışmalara herhangi bir abonelik, erişim ücreti veya yazardan talep edilen yayın bedeli olmaksızın ulaşabilmelerini sağlar.
2. Açık Erişim İlkeleri
a) Tam Açık Erişim Modeli: NOUS bünyesinde yayımlanan tüm makaleler, yayınlandıkları andan itibaren dünya genelinde herkesin erişimine ücretsiz olarak açıktır.
b) Ücretsiz Yayıncılık: NOUS, yazarlardan hiçbir aşamada başvuru, değerlendirme veya yayın ücreti talep etmez.
c) Yeniden Kullanım ve Paylaşım: Tüm içerikler, Creative Commons Atıf-Ticari Olmayan-Türetilemez (CC BY-NC-ND) 4.0 Uluslararası Lisansı kapsamında akademik amaçlarla özgürce paylaşılabilir ve kullanılabilir.
d) Kütüphane Dostu: Üniversiteler, araştırma kurumları ve kütüphaneler, yayımlanan içerikleri ek bir izin almadan arşivleyebilir ve kullanabilirler.
e) Uluslararası Standartlara Uyum: NOUS, Budapeşte Açık Erişim Girişimi (BOAI) ilkelerini tam olarak benimser.
3. Creative Commons Lisans Politikası
NOUS bünyesinde yayımlanan tüm içerikler, Creative Commons Atıf-Ticari Olmayan-Türetilemez (CC BY-NC-ND) 4.0 Uluslararası Lisansı ile korunmaktadır.
Bu lisans çerçevesinde:
a) Paylaşım ve Kullanım: Makaleler ticari olmayan amaçlarla serbestçe paylaşılabilir, kopyalanabilir ve dağıtılabilir.
b) Uyarlama ve Türetme: Akademik projelerde, kaynak gösterilerek kullanılabilir ve yeni çalışmalara temel oluşturabilir. Kullanıcılar, eserin orijinal yazar(lar)ına uygun bir şekilde atıf yapmak, lisans bağlantısını sağlamak ve eserde herhangi bir değişiklik yapılmadığını belirtmek zorundadır.
c) Ticari Kullanım ve Türev Eser Yasağı: Ticari kullanım, satış ve pazarlama yasaktır. Eserler değiştirilemez, uyarlanamaz veya türev çalışmalar oluşturulamaz.
d) Yazar Haklarının Korunması: Yazarlar, makalelerinin telif hakkını korur ve uygun atıf yapılmasını talep etme hakkına sahiptir. Yazarlar, eserlerinin paylaşılması sırasında uygun atıf yapılmasını ve orijinal halinin korunmasını talep edebilirler.
4. Arşivleme ve Dijital Koruma Politikası
NOUS, yayımlanan makalelerin uzun vadeli erişimini güvence altına almak için dijital arşivleme ve koruma sistemleri kullanır:
a) Dijital Arşivleme: Her makaleye kalıcı bir DOI (Digital Object Identifier) atanır ve uluslararası veri tabanlarında saklanır.
b) Üçüncü Taraf Arşivleme: Üniversiteler, açık erişim veri havuzları (örn. Zenodo, OpenAIRE) ve akademik indeks kuruluşları içeriklerimizi güvenle arşivleyebilir.
c) OAI-PMH Uyumluluğu: NOUS, Open Archives Initiative Protocol for Metadata Harvesting (OAI-PMH) standartlarına ve Sherpa/Romeo açık erişim politikalarına uygundur.
5. Açık Bilim ve Açık Veri Politikası
NOUS, açık bilimi ve veri paylaşımını desteklemekte olup, şeffaf ve tekrar üretilebilir bilimsel süreçleri teşvik etmektedir:
a) Açık Veri Paylaşımı: Yazarlar, araştırmalarıyla ilgili ham verileri, kodları ve ek materyalleri uygun açık veri platformlarında (Figshare, Dryad) paylaşmaya teşvik edilir.
b) Veri Şeffaflığı: Yayımlanan tüm çalışmaların doğrulanabilir ve tekrar üretilebilir olması beklenir.
c) Ön Baskı Politikası: Yazarlar, makalelerinin ön baskı sürümlerini (örn. arXiv, PhilSci-Archive) yayımlayabilir. Ancak dergiye gönderilen makalenin hakemlik süreci tamamlandıktan sonra nihai versiyonu dergide açık erişim olarak yayımlanır.
6. Telif Hakları ve Yazar Hakları
a) Yazarlar, yayımladıkları makalelerin telif hakkını ellerinde tutar.
b) Yazarlar, çalışmalarının farklı sürümlerini (ön baskı, kabul edilen sürüm, yayımlanmış sürüm) kişisel web sitelerinde, kurumsal arşivlerde veya açık erişim veri tabanlarında paylaşabilir.
c) Dergi, yayımlanan içeriklerin yalnızca ticari olmayan amaçlarla kullanılmasına izin verir.
7. Açık Erişim Politikamızın Avantajları
Okuyucular, tüm içeriklere herhangi bir üyelik veya ödeme zorunluluğu olmaksızın erişebilir. Yazarlar, çalışmalarının küresel düzeyde daha geniş bir görünürlük kazanmasını sağlar. Araştırmacılar, makaleleri serbestçe okuyabilir, paylaşabilir ve kaynak gösterebilir. Üniversiteler ve kütüphaneler içerikleri arşivleyebilir ve sınırsız erişim sağlayabilir. NOUS, bilginin özgürce dolaşımını teşvik eder ve bilimsel bilginin daha geniş kitlelere ulaşmasına katkıda bulunur.
8. Son Not
Bilgiye özgür erişimi teşvik etmek amacıyla açık erişim politikamız düzenli olarak gözden geçirilmekte ve uluslararası standartlarla uyumlu şekilde geliştirilmektedir.
Daha fazla bilgi için: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
C- ÜCRET POLİTİKASI
NOUS: Teorik Psikoloji Dergisi [NOUS: Journal of Theoretical Psychology] (bundan sonra "NOUS" olarak anılacaktır), açık erişimli yayıncılık ilkelerine bağlıdır ve bilimsel bilginin serbestçe yayılmasını destekler. Bu doğrultuda, dergi yayın sürecinin hiçbir aşamasında yazarlardan veya okuyuculardan herhangi bir ücret talep etmez ve akademik topluluğa hiçbir maddi yük getirmez.
Başvuru Ücreti Yok: Yazarlar, makalelerini ücretsiz olarak dergiye gönderebilirler. NOUS, başvuru ücreti (submission fee) talep etmemektedir. Tüm başvurular eşit değerlendirilir; maddi kısıtlamalar nedeniyle hiçbir başvuru reddedilmez.
Hakem Değerlendirme ve İşleme Ücreti Yok: Gönderilen tüm içerikler, çift-kör hakem değerlendirme sürecine ücretsiz olarak tabi tutulur. Hakemlik sürecinde veya makale revizyonlarında herhangi bir ek ücret talep edilmez. Makale biçimlendirme, dil düzenleme ve mizanpaj işlemleri de ücretsiz olarak gerçekleştirilir.
Yayın Ücreti Yok: Hakem süreci tamamlanıp kabul edilen makaleler ücretsiz yayımlanır. Makale İşleme Ücreti (APC - Article Processing Charge) veya sayfa ücreti alınmaz. Tablolar, şekiller, ek veriler gibi içeriklerin yayımlanması için ek ücret talep edilmez. Makalenin uzunluğu, yayın sürecinde maliyet üzerinde herhangi bir etkide bulunmaz.
Okuyucular İçin Ücretsiz Erişim (Tam Açık Erişim): NOUS bünyesinde yayımlanan tüm içerikler ücretsiz olarak erişime açıktır. Abonelik, kurumsal üyelik veya bireysel erişim ücreti talep edilmez. Üniversiteler, araştırma merkezleri ve bireysel okuyucular, makalelere sınırsız ve ücretsiz erişim sağlayabilir.
Ek Hizmetler İçin Ücret Yok: Renkli görseller, yüksek çözünürlüklü figürler veya ek veri dosyaları için hiçbir ek ücret talep edilmez. Ek deneysel sonuçlar veya destekleyici materyaller ücretsiz olarak yayımlanır. Makale uzunluğu veya belirli bir biçimlendirme tercihi için ekstra maliyet uygulanmaz.
Gelecekteki Politika Değişiklikleri
NOUS: Teorik Psikoloji Dergisi [NOUS: Journal of Theoretical Psychology], ücretsiz ve açık erişimli yayın politikasını sürdürmeyi kararlılıkla benimsemiştir. Ancak ileride politika değişikliği gerekirse tüm yazarlar ve okuyucular önceden bilgilendirilecektir, değişiklikler şeffaf bir şekilde duyurulacaktır ve yeni finansman modelleri, yazarlar ve akademik toplulukla istişare edilerek değerlendirilecektir.
Güncel Taahhüt
NOUS: Teorik Psikoloji Dergisi [NOUS: Journal of Theoretical Psychology], bilimsel bilginin erişilebilir, kapsayıcı ve adil bir şekilde yayımlanmasını desteklemeye devam edecektir. Dergimiz, bilim insanlarının çalışmalarını paylaşmaları için hiçbir maddi engel yaratmaksızın yayın yapmayı taahhüt eder.
D- ARŞİVLEME POLİTİKASI
NOUS: Teorik Psikoloji Dergisi [NOUS: Journal of Theoretical Psychology] (bundan sonra "NOUS" olarak anılacaktır), yayımlanan tüm içeriklerin uzun vadeli erişilebilirliğini ve korunmasını sağlamak amacıyla kapsamlı bir arşiv politikası benimsemiştir. Bu politika, makalelerin, veri setlerinin ve diğer akademik materyallerin sürdürülebilir biçimde saklanmasını ve erişilebilir olmasını güvence altına almayı hedefler.
Açık Erişim ve Saklama İlkeleri: NOUS, açık bilim ilkeleri doğrultusunda tüm içeriklerin kalıcı olarak erişilebilir olmasını taahhüt eder. Bu doğrultuda tüm içerikler derginin web sitesinde süresiz olarak açık erişime sunulmaktadır. DOI (Digital Object Identifier) numarası atanarak içeriklerin uzun vadeli tanımlanabilirliği ve erişimi garanti altına alınmaktadır. İçerikler gerektiğinde ulusal arşiv sistemleri ve üniversite kütüphanelerinde de korunmaktadır.
Dijital Arşivleme Politikası: NOUS, PKP Preservation Network (PN) dijital koruma sistemini kullanmaktadır. Bu sistemler sayesinde makaleler farklı coğrafi lokasyonlarda yedeklenmekte ve uzun vadeli dijital koruma sağlanmaktadır.
Arşivleme Yöntemleri
1. Dijital Arşivleme
NOUS, bilimsel literatürün uzun vadeli korunmasını ve erişilebilirliğini garanti altına almak için çok katmanlı bir arşivleme stratejisi izlemektedir:
-
OJS ve Sunucu Yedeklemesi: Dergi verileri üzerinde günlük veritabanı yedekleri ve haftalık tam sistem yedekleri düzenli olarak alınmaktadır.
-
LOCKSS ve CLOCKSS: Dergimiz, katılımcı kütüphanelerin dağıtık arşivler oluşturmasına izin veren LOCKSS (Lots of Copies Keep Stuff Safe) ve CLOCKSS (Controlled LOCKSS) sistemlerini OJS altyapısı üzerinden etkinleştirmiştir. Bu sistemler, dergi içeriğinin kalıcı olarak korunmasını sağlar.
-
Kalıcı Tanımlayıcılar (DOI): Yayınlanan her makaleye, Zenodo iş birliği ile kalıcı bir Dijital Nesne Tanımlayıcısı (DOI) atanmaktadır. Bu sayede makalelerin dijital dünyadaki izlenebilirliği ve kalıcılığı garanti altına alınır.
-
PKP Preservation Network (PN): Dergimiz, yayınlanan içeriğin "karanlık arşiv" (dark archive) olarak saklanması için PKP PN (Public Knowledge Project Preservation Network) ağını kullanmaktadır. (Not: Bu süreç, derginin ISSN kaydının tamamlanmasıyla birlikte tam zamanlı olarak devreye girecektir).
-
Kendi Kendine Arşivleme (Self-Archiving): Yazarların, çalışmalarının yayınlanmış versiyonlarını Zenodo, OpenAIRE, ResearchGate veya kurumsal arşivlerde (Institutional Repositories) paylaşmaları teşvik edilir.
2. Basılı Arşivleme
NOUS dijital bir yayın platformudur ve düzenli basılı versiyonu bulunmamaktadır. Ancak uzun vadeli korunma amacıyla:
- Seçili sayılar veya özel konular üniversite kütüphanelerinde fiziksel olarak arşivlenebilir.
- Basılı kopyalar editör kurulu veya ilgili akademik kurumlar tarafından saklanabilir.
Erişim ve Kullanım Koşulları: Tüm içerikler Creative Commons Atıf-Ticari Olmayan-Türetilemez (CC BY-NC-ND) 4.0 Uluslararası Lisansı altında yayımlanmaktadır. Araştırmacılar, kütüphaneler ve kullanıcılar makaleleri indirip paylaşabilir, ancak ticari amaçlarla kullanamazlar. Yazarlar, yayımlanan makalelerini kişisel web sitelerinde, kurumsal arşivlerde veya preprint platformlarında serbestçe saklayabilirler.
Felaket Senaryolarına Karşı Önlemler: Dergimiz, veri güvenliğini sağlamak için şu önlemleri almaktadır: Sunucu arızalarına karşı haftalık tam yedekleme yapılır, siber saldırılara karşı güvenlik duvarları ve veri şifreleme sistemleri kullanılır, ana sunucunun çökmesi durumunda alternatif depolama sistemleri üzerinden veri kurtarma protokolleri devreye alınır.
Gelecekteki Güncellemeler: Bu arşiv politikası, teknolojik gelişmelere ve uluslararası açık erişim standartlarına uyumlu olarak düzenli aralıklarla gözden geçirilir ve güncellenir.
Dergimiz, içerik güvenliğini artırmak ve erişimi sürdürülebilir kılmak için yeni önlemler ve sistem entegrasyonları uygulamaya devam edecektir.
Sorumlu Birim: NOUS: Teorik Psikoloji Dergisi [NOUS: Journal of Theoretical Psychology]- Editörlük Birimi
E- LİSANS POLİTİKASI
Telif Hakkı Beyanı
NOUS: Teorik Psikoloji Dergisi [NOUS: Journal of Theoretical Psychology] (bundan sonra "NOUS" olarak anılacaktır), bünyesinde yayımlanan tüm içeriklerin telif hakkı yazarlara aittir. Yazarlar, içeriklerini dergimize göndererek eserlerini Creative Commons Atıf-Ticari Olmayan-Türetilemez (CC BY-NC-ND) 4.0 Uluslararası Lisansı altında yayımlamayı kabul ederler. Bu lisans, üçüncü taraflara, orijinal çalışmaya uygun biçimde atıf yapmak kaydıyla, içeriğin yayımlanmış hâlini ticari olmayan amaçlarla ve herhangi bir değişiklik yapmadan kullanma hakkı tanır. Dergide yayımlanan araştırmaların yaygınlaşmasını ve bilimsel dolaşımını teşvik etmeyi amaçlayan bu lisans, ticari olmayan her türlü platformda, orijinal biçimi korunarak, kullanımına, dağıtımına ve çoğaltılmasına izin verir.
Yazar Hakları ve Sorumlulukları
- Yazarlar, içeriklerinin telif hakkını ellerinde tutarlar.
- Yazarlar, NOUS’a, makalelerini CC BY-NC-ND 4.0 lisansı kapsamında yayımlama ve dağıtma hakkını verirler.
- Yazarlar, makalelerinin üçüncü tarafların telif haklarını ihlal etmediğinden emin olmalıdır.
- Yazarlar, içeriklerinde kullandıkları telif hakkına tabi materyaller için gerekli izinleri almakla yükümlüdür.
Kullanıcı Hakları
CC BY-NC-ND 4.0 lisansı kapsamında kullanıcılar:
- Paylaşım: Eser, herhangi bir ortamda veya formatta kopyalanabilir ve yeniden dağıtılabilir.
- Atıf: Kullanıcılar, eserin orijinal yazar(lar)ına uygun bir şekilde atıf yapmak, lisans bağlantısını sağlamak ve eserde herhangi bir değişiklik yapılmadığını belirtmek zorundadır.
- Koşul: Eser üzerinde herhangi bir değişiklik yapılamaz ve sadece ticari olmayan amaçlarla paylaşılabilir. Eserler değiştirilemez, uyarlanamaz veya türev çalışmalar oluşturulamaz.
Ticari Kullanım Kısıtlaması: Kullanıcılar, materyali ticari amaçlarla kullanamazlar.
Ticari yayıncılık, satış, yeniden dağıtım veya ticari girişimler için eserlerin kullanılması yalnızca telif hakkı sahibinin (yazarın veya derginin) açık izni ile mümkündür.
Üçüncü Taraf Telif Hakkına Sahip Materyaller: Bir içerikte üçüncü taraflara ait telif hakkı korunan materyaller (örneğin görseller, tablolar, uzun alıntılar) kullanılıyorsa:
- Yazarlar bu materyallerin uygun lisanslara sahip olduğundan emin olmalı veya kullanım için izin almalıdır.
- Üçüncü taraf materyaller, doğru şekilde atıf yapılarak kullanılmalıdır.
Depolama ve Arşivleme Politikası: Yazarlar, yayımlanan içeriklerini kişisel web sitelerinde, kurumsal arşivlerde veya konu bazlı açık erişim veri tabanlarında paylaşabilirler. Paylaşılan içerikler CC BY-NC-ND 4.0 lisansı altında ve yalnızca ticari olmayan platformlarda yer almalıdır.
Sorumluluk Reddi: NOUS bünyesinde yayımlanan içeriklerde ifade edilen görüşler yalnızca yazarlara aittir ve derginin, editörlerin veya yayıncının resmî görüşlerini yansıtmaz. Dergi, yayımlanan içeriklerdeki herhangi bir iddiadan veya bilgiden sorumlu tutulamaz.
İLETİŞİM BİLGİLERİ
Yayın politikalarımız hakkında bizimle iletişime geçebilirsiniz:
NOUS: Teorik Psikoloji Dergisi [NOUS: Journal of Theoretical Psychology] - Editörlük Birimi